Khi trẻ 20 tháng chưa biết nói là dấu hiệu rất đáng quan tâm, thông thường các bé có thể nói 20-30 từ. Đây có thể chỉ là chậm nói đơn thuần nhưng cũng có khả năng cao trẻ mắc các rối loạn phát triển như tự kỷ.
Bài viết này, Trung tâm Nhân Hòa xin chia sẻ những mốc ngôn ngữ của trẻ 20 tháng cần đạt, những dấu hiệu bé chưa biết nói, chậm nói cần lưu ý, cách dạy bé 20 tháng nói và giải đáp những câu hỏi trẻ 20 tháng biết nói những gì và trường hợp trẻ 20 tháng chưa biết nói có sao không?
Trẻ 20 tháng biết nói những gì?
Đối với bé 20 tháng phát triển ngôn ngữ bình thường, trẻ nói được:
- Nói được từ 20 – 30 từ đơn giản hàng ngày như: mẹ, ba, đi, chơi… dù chưa rõ chữ
- Bắt đầu ghép hai từ thành câu đơn giản: “mẹ ơi”, “cho con”, “bánh ăn”…
- Hiểu khoảng 100 – 200 từ và có phản ứng phù hợp.
- Thực hiện được mệnh lệnh 1 bước như: “đưa cho mẹ”, “lấy giày”, “đóng cửa”.
- Chỉ và gọi tên các đồ vật quen thuộc: sữa, dép, nước, ô tô…
Nếu bé 20 tháng chưa biết nói từ nào, chưa đạt được ngôn ngữ của trẻ 18 tháng hoặc chỉ nói linh tinh không rõ nghĩa, không biết chỉ đồ vật, không làm theo mệnh lệnh đơn giản thì có khả năng trẻ đang gặp vấn đề ngôn ngữ – cần được đánh giá bởi chuyên gia ngôn ngữ và phát triển.
Vì sao bé 20 tháng tuổi chưa biết nói, chậm nói
Trẻ 20 tháng tuổi chưa biết nói đa phần là do môi trường thiếu tương tác giao tiếp khiến trẻ chậm biết nói. Tuy nhiên cũng có tỷ lệ nhất định mắc các rối loạn phát triển thần kinh như tự kỷ, khuyết tật trí tuệ hay vấn đề về sức khỏe của trẻ.
Các nguyên nhân thường gặp khiến bé 20 tháng chậm nói.
- Yếu tố di truyền trong gia đình: Nếu trong gia đình có người từng chậm nói, trẻ có khả năng cao gặp tình trạng tương tự. Đây cũng là một trong những yếu tố dẫn đến sự chủ quan.
- Thiếu sự tương tác ngôn ngữ: Cha mẹ ít trò chuyện với trẻ, trẻ có ít cơ hội chơi, tương tác ngôn ngữ qua lại.
- Tiếp xúc thiết bị điện tử quá sớm và quá nhiều: Trẻ xem tivi, điện thoại hơn 1 giờ/ngày làm tăng khả năng chậm phát triển ngôn ngữ
- Ít cơ hội giao tiếp xã hội: Trẻ ít được đưa ra ngoài, không được chơi cùng bạn bè, không có môi trường tương tác.
- Rối loạn phổ tự kỷ (ASD): Một trong những dấu hiệu sớm nhất là chậm nói, không phản ứng khi gọi tên, tránh giao tiếp bằng mắt.
- Khuyết tật trí tuệ, bại não: Gây ảnh hưởng toàn diện đến khả năng học hỏi, ghi nhớ và ngôn ngữ.
Dấu hiệu cảnh báo trẻ 20 tháng chậm nói
Phát hiện sớm những biểu hiện bất thường trong quá trình phát triển ngôn ngữ sẽ giúp trẻ 20 tháng chưa biết nói có cơ hội được can thiệp sớm và dạy bé hiệu quả hơn. Trung tâm Nhân Hòa xin chia sẻ các dấu hiệu bé 20 tháng chậm nói bất thường, cần được đánh giá chuyên sâu từ chuyên gia.
Dấu hiệu ngôn ngữ bất thường ở bé 20 tháng:
- Chưa nói được từ nào rõ ràng hoặc chỉ phát ra âm thanh rời rạc, không có nghĩa cụ thể.
- Không gọi “ba, mẹ”, hoặc không sử dụng bất kỳ từ quen thuộc nào để chỉ người thân.
- Không phản ứng khi được gọi tên, hoặc không thể hiện sự chú ý khi người lớn giao tiếp.
- Không thực hiện được các mệnh lệnh đơn giản như: “Lại đây”, “Đưa cho mẹ”, “Cất đồ chơi”.
- Không chỉ vào hình ảnh hoặc bộ phận cơ thể khi được hỏi: “Đâu là mắt?”, “Con gấu đâu?”…
- Không có hành vi bắt chước âm thanh, cử chỉ – một kỹ năng tiền ngôn ngữ quan trọng.
- Không tương tác bằng ánh mắt, nụ cười, ít hứng thú giao tiếp xã hội và không chia sẻ cảm xúc.
Ví dụ: Trung tâm Nhân Hòa từng tiếp nhận một bé trai 20 tháng chỉ biết nói “a a”, không biết chỉ đồ vật khi yêu cầu, không nhìn vào người đối diện hoặc quay lại khi được gọi tên. Sau khi đánh giá, về ngôn ngữ trẻ chưa bằng 14 – 15 tháng nói được , bé có dấu hiệu của rối loạn phổ tự kỷ và cần can thiệp ngôn ngữ sớm.
Trẻ 20 tháng chưa biết nói có sao không?
Trẻ 20 tháng chưa biết nói sẽ không sao nếu bé vẫn tích cực bập bẹ, lắng nghe – hiểu lời và bắt chước âm thanh để tập nói. Nếu trẻ kèm theo các biểu hiện như gọi tên không phản ứng, không giao tiếp mắt, khả năng hiểu và làm theo yêu cầu kém, cha mẹ nên đưa bé đi khám sớm.
Trẻ chậm nói ở 20 tháng tuổi có thể là chậm nói đơn thuần, nhưng cũng có tỷ lệ cao trẻ mắc các rối loạn phát triển đi kèm như tự kỷ hoặc các vấn đề về sức khỏe liên quan đến khả năng nói như dính thắng lưỡi, viêm tai làm khả năng nghe kém.
Dù nguyên nhân là gì, nếu trẻ 20 tháng chưa nói được từ nào thì trẻ vẫn cần sự hỗ trợ tích cực để phát triển ngôn ngữ lời nói, theo kịp bạn bè. Đặc biệt ở độ tuổi này, ba mẹ cũng chuẩn bị cho bé đi học mầm non. Trẻ cần ngôn ngữ để giao tiếp với bạn bè và thầy cô.
Làm gì khi trẻ 20 tháng chưa biết nói?
Tích cực dạy bé ở nhà và cho trẻ học can thiệp sớm là chiếc chìa khóa vàng, giúp trẻ 20 tháng chưa biết nói sớm bắt kịp bạn bè đồng trang lứa. Trung tâm Nhân Hòa xin chia sẻ với cha mẹ những phương pháp dễ áp dụng mang lại hiệu quả cao.
Dạy trẻ 20 tháng tập nói
Trẻ học nói qua sự tương tác giao tiếp qua lại. Vì vậy, việc tạo cho trẻ một môi trường ngôn ngữ phong phú và tích cực trong sinh hoạt hằng ngày là điều vô cùng cần thiết, đặc biệt đối với bé 20 tháng tuổi chậm nói.
Cha mẹ nên:
- Hạn chế tối đa thiết bị điện tử như điện thoại, tivi, máy tính bảng làm tăng nguy cơ trẻ chậm phát triển ngôn ngữ.
- Giao tiếp ngang tầm mắt khi nói chuyện với trẻ, sẽ làm tăng kết nối và tương tác qua lại.
- Đọc sách mỗi ngày, chỉ vào tranh cung cấp từ cho trẻ và đặt câu hỏi như “Đây là gì?”, “Con thấy con mèo không?” Ba mẹ hãy sử dụng những cuốn sách dạy trẻ chậm nói sẽ hiệu quả hơn nhiều nhé.
- Dạy trẻ tập nói qua các bài hát, đồng dao: Đây là cách giúp trẻ 20 tháng bật âm lời nói tốt. Những câu hát vần điệu với sự nhấn mạnh giúp trẻ thích thú và nói theo.
- Nói chậm, rõ, nhấn mạnh từ muốn dạy và lặp lại từ ngữ nhiều lần để trẻ dễ ghi nhớ. Nguyên tắc Albert Mehrabian, 7% từ, 38% cung giọng và 55% cử chỉ điệu bộ, ngôn ngữ cơ thể cũng là cách áp dụng hiệu quả để dạy bé.
Ví dụ: Khi tắm cho bé, phụ huynh có thể nói:
- Aaa! Con vịt bơi-bơi-bơi
- Nước – nước ấm.
- Rửa tay nè, kỳ chân nè, gội đầu nữa…
- Những câu ngắn, lặp từ, âm tiết rõ ràng kết hợp với sự nhấn mạnh, sẽ giúp trẻ 20 tháng chưa nói dần dần bắt chước và học theo.
- Phản hồi mọi tín hiệu giao tiếp dù chỉ là tiếng ê a, ánh mắt hay cử chỉ để trẻ cảm nhận được giá trị giao tiếp, đặc biệt là giao tiếp bằng lời.
- Mô tả hoạt động đang diễn ra bằng ngôn ngữ đơn giản giúp trẻ tăng vốn từ, tập nói và bắt chước làm theo. Ví dụ: “Mẹ đang gấp áo. Áo màu đỏ. Con muốn mặc áo đỏ không?”.
Ba mẹ hãy tham khảo video về dạy trẻ nói thông qua mô tả những điều đang diễn ra. Đây là một trong những cách dạy trẻ tập nói hiệu quả.
Dạy trẻ nói qua trò chơi và hoạt động vui nhộn
Trò chơi không chỉ giúp trẻ vui mà còn là công cụ kích thích ngôn ngữ cực kỳ hiệu quả – đặc biệt cho những trẻ 20 tháng chưa biết nói hoặc ít chủ động giao tiếp.
Cha mẹ có thể áp dụng:
- Sách tranh ảnh đơn giản: Cho trẻ chỉ và gọi tên vật – như “con mèo”, “quả chuối”.
- Đồ chơi có âm thanh, lặp từ: Giúp trẻ làm quen với âm tiết và phản xạ nghe – nói.
- Các trò chơi vận động kèm từ ngữ: Như “đứng lên – ngồi xuống”, “tay đâu – mắt đâu”.
- Hát các bài đơn giản có kèm động tác: Ví dụ “Con cá vàng”, “Bé bé bằng bông” – để trẻ vừa hát vừa làm theo, tăng khả năng kết nối ngôn ngữ – hành động.
Trung tâm Nhân Hòa đặc biệt khuyến khích cha mẹ áp dụng phương pháp “chơi có mục tiêu”. Trong mỗi trò chơi, cha mẹ hãy chủ động mô tả hoạt động bằng từ ngữ đơn giản.
- Bắt chước trẻ và khuyến khích trẻ bắt chước: Khi chơi, hãy bắt chước các âm thanh bập bẹ ê – a hay hoạt động của trẻ để tạo sự gắn kết và chú ý ban đầu. Sau đó, ba mẹ hãy dạy trẻ làm và bắt chước theo các hoạt động và lời nói muốn dạy trẻ.
- Đặt câu hỏi kích thích tập nói: Ở độ tuổi này hãy bắt đầu bằng dạy trẻ các câu hỏi đơn giản như “con gì đây?”, “Con muốn cái nào?”, “Ai đang chạy vậy?”. Đặt câu hỏi để trẻ suy nghĩ và phản hồi tập nói. Tuy nhiên hãy tham khảo các cấp độ đặt câu hỏi để dạy bé phù hợp với độ tuổi.
Những trò chơi can thiệp sớm, hoạt động vui nhộn sẽ góp phần lớn trong quá trình hình thành vốn từ vựng, phản xạ ngôn ngữ và sự chủ động trong giao tiếp của trẻ.
>>> Tham khảo thêm: video kỹ thuật dạy bé chậm nói tự kỷ
Dạy can thiệp sớm cho trẻ 20 tháng chưa biết nói
Trẻ 20 tháng tuổi, các dấu hiệu chậm nói đã rõ hơn, kể cả các biểu hiện đi kèm rối loạn phổ tự kỷ cũng đã rõ ràng và nhà chuyên môn có thể chẩn đoán chính xác. Khi trẻ 20 tháng chưa nói được từ nào, chậm nói, ít có biểu hiện tập nói và chủ động giao tiếp thì can thiệp sớm là giải pháp tốt nhất giúp trẻ tập nói hiệu quả.
Trung tâm Nhân Hòa là địa chỉ uy tín dạy bé chậm nói ở TpHCM. Trung tâm test kỹ lưỡng đầu vào trong khoảng 1 giờ nhằm xác định những suy yếu cốt lõi, tư vấn phụ huynh và lên mục tiêu can thiệp đúng hướng, dạy trẻ 20 tháng chậm nói phát triển ngôn ngữ tốt.
Test trẻ 20 tháng chậm nói
Trung tâm Nhân Hòa test trẻ 20 tháng chậm nói kỹ lưỡng trong khoảng 1 giờ bởi các chuyên gia tâm lý – ngôn ngữ, nhằm xác định rõ sự phát triển ngôn ngữ, nhận thức của trẻ, phát hiện các rối loạn đi kèm để lên mục tiêu dạy trẻ đúng hướng.
Kết quả test thường bao gồm:
- Các mốc phát triển ngôn ngữ: Khả năng nói, nghe – hiểu, diễn đạt cử chỉ
- Các kỹ năng giao tiếp, tương tác xã hội, kỹ năng chơi
- Khả năng nhận thức, bắt chước, vận động
- Các vấn đề về hành vi (nếu có)
Trung tâm Nhân Hòa dạy bé 20 tháng chưa biết nói
Chọn Nhân Hòa để can thiệp ngôn ngữ cho trẻ 20 tháng tuổi là sự lựa chọn sáng suốt. Trung tâm Nhân Hòa là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực dạy trẻ chậm nói cho trẻ ở TpHCM:
- Đơn vị uy tín, hơn 10 năm can thiệp sớm cho trẻ em ở TpHCM
- Đội ngũ giáo viên chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, Tận tâm đồng hành
- Test đánh giá kỹ lưỡng đầu vào, xác định rõ nguyên nhân và suy yếu cốt lõi
- Lên mục tiêu can thiệp đúng hướng, đẩy mạnh kỹ năng bị hạn chế ở trẻ
- Một trong ít trung tâm can thiệp sớm toàn diện về ngôn ngữ – hành vi – vận động
- Đồng hành cùng phụ huynh: Phụ huynh được vào học cùng con và hướng dẫn phụ huynh dạy thêm con ở nhà để trẻ tiến bộ tốt.
- Học phí và giờ học linh hoạt, phù hợp với gia đình và mức độ phát triển của trẻ.
Lời kết
Trên đây, Trung tâm Nhân Hòa đã chia sẻ về khả năng ngôn ngữ trẻ 20 tháng biết nói những gì, giải đáp trẻ 20 tháng chưa biết nói có sao không và những dấu hiệu cần lưu ý.
Trẻ 20 tháng chưa biết nói là một tình trạng đáng quan tâm nhưng không phải lúc nào trẻ cũng gặp vấn đề nghiêm trọng. Tích cực dạy bé tập nói, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường để cho trẻ đi khám và học can thiệp là giải pháp tốt nhất. Không chỉ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mà còn xác định những dấu hiệu bất thường ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Trung tâm Nhân Hòa là đơn vị tiên phong can thiệp sớm phát triển ngôn ngữ cho trẻ chậm nói, đặc biệt ở trẻ 20 tháng chậm nói sự can thiệp thường mang lại hiệu quả cao. Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và can thiệp giúp trẻ tiến bộ tốt.
