Cha mẹ đang tìm kiếm phương pháp giúp trẻ tự kỷ tập trung học tập tốt hơn? Trung tâm Nhân Hòa đã hỗ trợ cho rất nhiều trẻ tự kỷ cải thiện khả năng tập trung, tạo nền tảng phát triển các kỹ năng và học tập của trẻ. Với bài viết dưới đây, Trung tâm sẽ chia sẻ các cách dạy trẻ tự kỷ tập trung chú ý hữu ích, giúp các con tiến bộ mỗi ngày.
Tại sao việc dạy trẻ tự kỷ tập trung lại quan trọng?
Giảm tập trung chú ý là một trong những dấu hiệu thường gặp ở trẻ tự kỷ. Khiến trẻ gặp nhiều khó khăn trong học tập, sinh hoạt và phát triển các kỹ năng hàng ngày. Dạy trẻ tự kỷ tập trung chú ý giúp trẻ:
1. Tập trung đến việc học tập và phát triển
Tập trung là khả năng duy trì sự chú ý vào một nhiệm vụ hoặc hoạt động cụ thể trong một khoảng thời gian dài, bất kể những yếu tố gây nhiễu hoặc gián đoạn có thể xảy ra. Đây là khả năng then chốt trong nhiều hoạt động của cuộc sống hằng ngày như: sinh hoạt, học tập, vui chơi, làm việc,…
Qua nhiều năm làm việc với các em nhỏ, Trung tâm Nhân Hòa nhận thấy trẻ có khả năng tập trung tốt thường:
- Tiếp thu kiến thức nhanh hơn
- Hoàn thành nhiệm vụ hiệu quả
- Phát triển các kỹ năng mới dễ dàng hơn
Việc can thiệp hỗ trợ trẻ từ nhỏ giúp trẻ tập trung chú ý tốt hơn, đặc biệt chuẩn bị cho trẻ tự kỷ vào lớp 1 để có thể ngồi học cùng các bạn và tập trung vào học bài trên lớp. Tránh một số trường hợp trẻ phải lùi lại lớp vì ko có sự tập trung chú ý khi thầy cô giảng và các hành vi làm mất trật tự lớp học.
Ví dụ: Bé N. H. N 4 tuổi, khi mới đến trung tâm chỉ có thể tập trung được khoảng 5-6 phút. Sau 6 tháng can thiệp, con đã có thể ngồi học liên tục 15-20 phút và hoàn thành hoạt động tốt hơn.
2. Cải thiện kỹ năng giao tiếp và tương tác xã hội
Khả năng tập trung tốt giúp trẻ:
- Duy trì vòng giao tiếp qua lại lâu hơn
- Lắng nghe, hiểu và thực hiện theo hướng dẫn tốt hơn
- Tham gia các hoạt động nhóm hiệu quả
- Tiếp thu kiến thức và học tập các kỹ năng mới tốt hơn
Yếu tố ảnh hưởng đến sự tập trung của trẻ tự kỷ
Giảm tập trung chú ý là dấu hiệu ở trẻ tự kỷ thường gặp. Các chức năng thần kinh do rối loạn phát triển như tự kỷ ảnh hưởng đến khả năng tập trung của trẻ. Để dạy trẻ tự kỷ tập trung tốt hơn, trước tiên xem xét các yếu tố ảnh hưởng sau:
1. Yếu tố môi trường
Môi trường học tập và các yếu tố bên ngoài có thể tác động mạnh mẽ đến khả năng tập trung của trẻ:
- Ánh sáng quá mạnh hoặc quá yếu
- Tiếng ồn từ môi trường xung quanh
- Nhiều đồ chơi hoặc vật dụng gây mất tập trung
2. Yếu tố về thể chất
- Các vấn đề về sức khỏe như: tiêu hóa, giấc ngủ, bệnh tật,… cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung của trẻ.
- Chế độ ăn uống và dinh dưỡng không lành mạnh cũng có thể gây thiếu năng lượng hoặc quá dư thừa năng lượng, khiến cho sự tập trung của trẻ không ổn định.
- Vận động: việc thiếu vận động cũng có thể khiến cho việc duy trì sự tập trung của trẻ gặp khó khăn, trẻ có thể thiếu sự tỉnh táo, khởi động chậm, uể oải hoặc mệt mỏi.
3. Yếu tố về tâm lý
- Các cảm xúc quá mức như lo lắng, căng thẳng, tức giận,… cũng có thể khiến cho trẻ gặp khó khăn trong việc duy trì sự tập trung của mình.
- Nhiều trẻ tự kỷ cũng hay chìm trong những suy nghĩ miên man của riêng bản thân, khiến cho sự tập trung bị gián đoạn.
- Bên cạnh đó, việc thiếu động lực cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng ảnh hưởng đến sự tập trung của trẻ.
Chiến lược dạy trẻ tự kỷ tập trung chú ý
Trẻ em và thanh thiếu niên mắc chứng tự kỷ thường gặp khó khăn trong việc tập trung chú ý, đặc biệt đối với các hoạt động không thuộc sở thích của họ. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ và chiến lược phù hợp, khả năng chú ý của trẻ có thể được cải thiện. Dưới đây là một số chiến lược dạy trẻ tự kỷ tập trung hiệu quả:
1. Lựa chọn hoạt động thú vị với điểm kết thúc rõ ràng
Chọn các hoạt động mà trẻ quan tâm và có điểm kết thúc cụ thể. Ví dụ, với trẻ nhỏ, bắt đầu với trò chơi ghép hình đơn giản, hướng dẫn trẻ ghép các mảnh đầu tiên và khuyến khích trẻ hoàn thành phần còn lại. Khen ngợi khi trẻ hoàn thành để tăng cường động lực.
2. Đưa ra hướng dẫn rõ ràng và ngắn gọn
Sử dụng câu lệnh ngắn gọn và cụ thể. Ví dụ, thay vì nói “Hãy thu dọn đồ chơi và chuẩn bị đi ngủ”, hãy nói “Thu dọn đồ chơi” và sau khi hoàn thành, tiếp tục với “Chuẩn bị đi ngủ”. Điều này giúp trẻ dễ dàng hiểu và thực hiện.
3. Khuyến khích giao tiếp trong khi chơi
Trong quá trình chơi, tạo cơ hội cho trẻ diễn đạt suy nghĩ và cảm xúc. Đặt câu hỏi mở như “Con nghĩ gì về trò chơi này?” để thúc đẩy trẻ chia sẻ và tương tác.
4. Làm mẫu các nhiệm vụ
Trước khi yêu cầu trẻ thực hiện, hãy làm mẫu để trẻ quan sát. Ví dụ, nếu muốn trẻ vẽ một hình, hãy vẽ mẫu trước và sau đó yêu cầu trẻ làm theo. Điều này giúp trẻ hiểu rõ yêu cầu và tăng khả năng hoàn thành nhiệm vụ.
5. Chuẩn bị cho trẻ trước khi chuyển đổi hoạt động
Trẻ tự kỷ có thể gặp khó khăn khi chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác. Sử dụng tín hiệu như đồng hồ đếm ngược hoặc thông báo trước vài phút để trẻ biết sắp đến lúc chuyển đổi. Điều này giúp giảm căng thẳng và tăng khả năng hợp tác.
6. Thực hành chánh niệm
Khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động chánh niệm như hít thở sâu hoặc yoga nhẹ nhàng. Những hoạt động này giúp trẻ tăng cường khả năng tập trung và giảm lo âu.
Các cách dạy trẻ tự kỷ tập trung tốt hơn
Cách dạy trẻ tự kỷ tập trung cần xem xét nhiều yếu tố, giảm thiểu các yếu tố môi trường làm trẻ phân tâm kết hợp với các bài tập, thói quen hàng ngày để rèn kỹ năng cho trẻ.
1. Sử dụng các kỹ thuật giảm thiểu sự phân tâm
Trung tâm xin chia sẻ với phụ huynh rằng việc giảm thiểu các yếu tố gây phân tâm là vô cùng quan trọng khi dạy trẻ tự kỷ. Qua kinh nghiệm, chúng tôi nhận thấy trẻ thường dễ bị phân tâm bởi âm thanh, ánh sáng và chuyển động xung quanh.
Để hạn chế điều này, cha mẹ nên:
- Tắt TV, loa và các thiết bị phát ra âm thanh không cần thiết
- Điều chỉnh ánh sáng vừa phải, tránh quá chói hoặc quá tối
- Dọn dẹp đồ chơi và vật dụng không liên quan đến bài học
2. Thực hành các bài tập tăng cường sự chú ý
Tại Trung tâm Nhân Hòa, chúng tôi áp dụng nhiều bài tập giúp trẻ cải thiện khả năng tập trung. Mỗi bài tập được thiết kế phù hợp với độ tuổi và khả năng của từng trẻ.
Ví dụ về bài tập giúp trẻ cải thiện sự tập trung
- Bài tập xếp hình theo mẫu: Trẻ được yêu cầu sắp xếp các khối hình theo mẫu có sẵn, giúp rèn luyện khả năng quan sát và tập trung.
- Trò chơi tìm điểm khác biệt: Phụ huynh có thể cho trẻ quan sát hai hình ảnh tương tự và tìm ra điểm khác nhau.
- Hoạt động phân loại đồ vật: Trẻ được hướng dẫn phân loại đồ vật theo màu sắc, hình dạng hoặc kích thước.
- Các hoạt động vận động như: leo núi, đi cầu thăng bằng,…
3. Tạo thói quen học tập hàng ngày
Việc duy trì một lịch trình học tập cố định hàng ngày giúp trẻ:
- Cảm thấy an toàn và thoải mái hơn
- Dễ dàng điều chỉnh tâm trạng khi học tập
- Hình thành thói quen tốt
4. Sử dụng trò chơi và hoạt động tương tác
Các hoạt động tương tác giúp trẻ duy trì sự hứng thú và tập trung lâu hơn. Phụ huynh có thể áp dụng:
- Trò chơi ghép hình
- Các bài hát kèm động tác
- Hoạt động nghệ thuật đơn giản
- Chơi cùng trẻ và tạo sự hứng thú với trẻ bằng giọng điệu, cử chỉ, chia sẻ niềm vui,…
Các trò chơi phát triển khả năng tập trung cho trẻ
- Trò chơi “Đèn giao thông”: Trẻ học cách dừng và di chuyển theo tín hiệu.
- Trò chơi “Tôi bảo tôi bảo”: Giúp trẻ tập trung làm theo chỉ dẫn.
- Xâu chuỗi hạt: Rèn luyện sự kiên nhẫn và khả năng tập trung.
Dạy trẻ tự kỷ tập trung chú ý là một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn và kiên trì. Trung tâm Nhân Hòa luôn sẵn sàng đồng hành cùng phụ huynh trong hành trình này. Để được tư vấn chi tiết và đánh giá tình trạng của trẻ, quý phụ huynh hãy liên hệ trung tâm Nhân Hòa.
