Bạn đang lo lắng khi con mình hoảng sợ trước những âm thanh lớn và thường xuyên bịt tai? Trẻ tự kỷ sợ tiếng ồn là dấu hiệu phổ biến thường gặp và có thể cải thiện được với sự hỗ trợ đúng cách.
Với 15 năm kinh nghiệm, Trung tâm Nhân Hòa đã giúp nhiều trẻ tự kỷ vượt qua nỗi sợ âm thanh và thích nghi tốt hơn với môi trường xung quanh thông qua các phương pháp can thiệp khoa học và hiệu quả.
Tại sao trẻ tự kỷ lại sợ tiếng ồn?
Trẻ tự kỷ sợ tiếng ồn thường có sự nhạy cảm đặc biệt với các kích thích giác quan, đặc biệt là âm thanh. Não bộ của các em xử lý thông tin âm thanh khác với trẻ bình thường, khiến những tiếng động bình thường với chúng ta có thể trở nên quá sức chịu đựng với các em. Đây là một trong những dấu hiệu ở trẻ tự kỷ thường gặp.
Ví dụ: Trẻ tự kỷ sợ tiếng máy xay sinh tố, tiếng còi xe, tiếng máy cắt tóc hay thậm chí tiếng nói chuyện ồn ào trong nhà hàng có thể khiến trẻ hoảng sợ và bịt tai,… Một số trẻ tự kỷ có xu hướng né tránh những nơi đông đúc, điều này càng làm cho trẻ có xu hướng tách biệt hơn.
Tác động của tiếng ồn đến trẻ tự kỷ, khi phải đối mặt với tiếng ồn, trẻ có thể:
- Bịt tai và khóc lóc
- Co rúm người, tìm chỗ trốn
- Có các hành vi kích động như đập đầu, la hét
- Từ chối đi đến những nơi đông người
Cách giúp trẻ tự kỷ vượt qua nỗi sợ tiếng ồn
Để giúp trẻ tự kỷ giảm bớt nỗi sợ tiếng ồn, phụ huynh tham khảo các cách sau:
Tạo môi trường yên tĩnh
Trung tâm Nhân Hòa khuyến nghị phụ huynh nên:
- Bố trí góc học tập yên tĩnh cho trẻ
- Hạn chế các thiết bị tạo tiếng ồn trong nhà
- Sử dụng rèm cửa dày để giảm tiếng ồn từ bên ngoài
Sử dụng thiết bị giảm tiếng ồn
- Tai nghe chống ồn chuyên dụng
- Thảm trải sàn để giảm tiếng bước chân
- Đệm cửa chống ồn
Giới thiệu âm thanh tích cực
Từng bước cho trẻ làm quen với âm thanh mới:
- Bắt đầu với âm lượng nhỏ
- Tăng dần cường độ âm thanh
- Kết hợp với hoạt động yêu thích của trẻ
Các phương pháp can thiệp liên quan đến tiếng ồn
Việc điều chỉnh biểu hiện trẻ tự kỷ sợ tiếng ồn có thể can thiệp qua các liệu pháp về hành vi và ngôn ngữ:
Liệu pháp hành vi
Trung tâm Nhân Hòa, khuyến khích áp dụng phương pháp can thiệp hành vi ABA kết hợp với:
- Tập làm quen với âm thanh theo từng bước nhỏ
Ví dụ: khi trẻ sợ âm thanh của máy hút bụi mẹ hay dùng. Phụ huynh có thể giúp con tập quen với âm thanh của máy hút bụi bằng cách cho trẻ tiếp xúc từ từ: cho trẻ nhìn, nghe với âm thanh nhỏ từ xa hoặc cho trẻ nghe nhạc lúc máy hút bụi hoạt động. Sau đó, cho trẻ nghe âm thanh với khoảng cách gần hơn một cách từ từ, giảm dần âm lượng của nhạc để trẻ có thể nghe thấy âm thanh của máy hút bụi với cường độ nhỏ, và từ từ tăng dần lên.
- Thưởng khi trẻ đối mặt thành công với tiếng ồn, ví dụ: ăn mừng bằng cách hoan hô trẻ, thưởng cho trẻ một chiếc kẹo nhỏ mà trẻ thích,…
- Xây dựng các kỹ năng đối phó tích cực, ví dụ: đeo tai nghe giảm tiếng ồn thay vì la hét, xin phép được rời khỏi nơi gây khó chịu thay vì khóc lóc,…
Liệu pháp ngôn ngữ
Việc trẻ bịt tai, co ro khi có tiếng ồn nhưng không biết diễn đạt, nhiều khi cha mẹ không hiểu mong muốn của con. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ để:
- Dạy trẻ cách diễn đạt khi cảm thấy khó chịu, ví dụ: con sợ, con không thích, con muốn yên tĩnh,…
- Hướng dẫn trẻ yêu cầu giúp đỡ khi cần, ví dụ: mẹ ơi giúp con, con thấy ồn ào quá!
- Phát triển kỹ năng giao tiếp tổng thể, ví dụ như trao đổi về những gì làm con sợ, làm con khó chịu và thảo luận cách giải quyết,…
Lưu ý: Việc hỗ trợ cho trẻ tự kỷ sợ tiếng ồn là một quá trình lâu dài. Do đó, phụ huynh cần kiên nhẫn và cố gắng tạo cảm giác an toàn cho trẻ để trẻ có thể dần học cách vượt qua nỗi sợ hãi của mình.
Nỗi sợ tiếng ồn ở trẻ tự kỷ là vấn đề có thể cải thiện được với sự kiên nhẫn và phương pháp phù hợp. Trung tâm Nhân Hòa luôn đồng hành cùng phụ huynh trong hành trình giúp trẻ vượt qua khó khăn này.
